Katılımevim’in reklam yüzü Müge Anlı tartışmasında yeni perde: Tazminat ödeyebilir

Katılımevim hisselerine yönelik borsa manipülasyonu operasyonu sürerken, şirketin tanıtımlarında başrolü üstlenen ATV programcısı Müge Anlı üzerinden başlayan kamuoyu tartışması hukuki bir boyut kazandı. Tasarruf finansman şirketlerinin yanıltıcı tanıtımlarında yer alan tanınmış kişilerin yasal sorumluluğuna dikkat çeken Tüketiciler Birliği Başkanı Hukukçu Hasan Oğuz Altınkaynak, sisteme gerçeğe aykırı güvence sağlayan ünlü isimlerin delillere göre doğrudan tazminat ve cezai yaptırımlarla karşılaşabileceğini bildirdi.

“MÜŞTEREK FAİL SAYILABİLİRLER: ÜNLÜLERE TAZMİNAT DOĞABİLİR”

Türkiye gazetesinden Gamze Erdoğan’a konuşan Tüketiciler Birliği Başkanı Hukukçu Hasan Oğuz Altınkaynak, reklamlarda oynayan oyuncuların hukuki sorumluluğuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Oyuncunun gerçeğe aykırı vaatleri bilerek kullanması ve mağdurların sisteme katılmasına bilinçli biçimde katkı sağlaması hâlinde cezai sorumluluk doğabilir. Oyuncu, şirketin ödeme güçlüğünü veya vaatlerini yerine getiremeyeceğini bildiği hâlde reklamlara devam etmiş; ‘Paranız güvende’, ‘Teslimat kesin’ veya ‘Ben de bu sisteme yatırım yaptım’ gibi gerçeğe aykırı kişisel güvenceler vermişse cezai sorumluluk tartışılabilir. Müşteri sayısına veya toplanan paraya bağlı kazanç elde edilmesi ve yanıltıcı reklam stratejisinin şirket yöneticileriyle birlikte belirlenmesi de önemli deliller oluşturur. Delillere göre ünlülere tazminat sorumluluğu doğabilir.”

Altınkaynak, Türk Ceza Kanunu’ndaki sorumluluk sınırlarına işaret ederek açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Şirket yöneticileriyle birlikte hileli reklam ve müşteri kazanma sistemini planlayan, uygulanmasına yön veren ve suçun icrasında belirleyici rol üstlenen kişi, TCK’nın 37. maddesi kapsamında müşterek fail olarak değerlendiriliyor.”

Bir reklam filminde rol almanın tek başına suç teşkil etmeyeceğini de belirten Altınkaynak, sürecin hukuki çerçevesini “Varsayıma dayanmadan, oyuncunun kastı ve suça sağladığı somut katkı; reklam sözleşmeleri, yazışmalar, ödeme kayıtları, toplantı tutanakları, kendisine yapılan uyarılar ve reklamda kullandığı ifadeler üzerinden inceleme yapılabilir.” sözleriyle açıkladı.

MÜGE ANLI TARTIŞMASI

Hukukçuların işaret ettiği sorumluluk başlığı, borsa manipülasyonu gerekçesiyle Katılımevim paylarına düzenlenen operasyon ve uygulanan gözaltı kararlarının ardından tartışılmaya başlandı. Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ (KTLEV) hisselerine yönelik yürütülen adli soruşturma kapsamında gözaltı ve yakalama kararları uygulanırken, şirketin geçmişte yürüttüğü geniş çaplı reklam kampanyaları ve bu kampanyalarda yer alan ekran yüzleri yeniden kamuoyunun gündemine girdi. Şirketin televizyon ve açık hava ilanlarında başrolü üstlenen ATV programcısı Müge Anlı, sosyal medyada başlayan geniş çaplı tartışmanın merkezinde yer aldı. Binlerce vatandaşa “güven” aşılayan reklam kampanyasını hatırlatan kamuoyu, ünlü isimlerin finansal sistemlerdeki sorumluluğunu sorguladı.

Soruşturmanın duyulmasının ardından oyuncu Berna Laçin, isim vermeden Müge Anlı’yı işaret ederek sosyal medya hesabından bir paylaşım yaptı. Laçin, paylaşımında “Katılım Ev bilmem ne reklamlarında başka biri oynasaydı ne linç yerdi ha” ifadelerini kullanarak olayın kamuoyunda farklı bir muamele gördüğünü öne sürdü.

Laçin’in bu çıkışının ardından platformda benzer değerlendirmeler peş peşe geldi. Sosyal medyada binlerce kullanıcı benzer eleştirilerde bulunurken, paylaşımlarda “Başka biri oynasaydı bu reklamda ters kelepçe içeri atılmıştı” ve “O reklamdan aldığı paralara bakar, millet evini arabasını almış almamış onu ne ilgilendirir ki” ifadeleri öne çıktı. Çok sayıda kullanıcı, vatandaşların ünlü isimlere duyduğu güven üzerinden bu tür sistemlere yönlendirildiğini ve sürecin sonunda mağduriyetlerin yaşandığını dile getirdi.

Yazar Haluk Tatar da Anlı’nın kurumsal imajına ve televizyon programına dikkat çekerek tepkisini şu ifadelerle paylaşmıştı:

“Bu olaydan Müge Anlı kolayca sıyrılmamalı! Katılımevim ne ki, millet tanısın. Müge Anlı en güvenilir isim imajını firmaya kiralayıp milyonlar aldı mı? Peki Müge Anlı güven dedi diye güvenenler mağdur değil mi? Ayrıca ATV’deki programını neden coca cola ile açıyor?”

“JET FADIL” VE KADİR İNANIR BENZETMESİ

Tepkiler sürerken sosyal medya kullanıcıları ve kamuoyu temsilcileri, Katılımevim sürecini Türkiye’nin geçmişte yaşadığı finansal krizlerle kıyasladı. Yapılan değerlendirmelerde, 1990’lı yıllarda Fadıl Akgündüz’ün (Jet Fadıl) projelerini tanıtan Kadir İnanır örneği hatırlatıldı. Kullanıcılar, “Kadir İnanır Jet Fâdıl’ın reklamını yapıyordu. İnsanlar ona güvenip Jetpa’ya girdiler. Fâdıl, 2.504 yıl 2 ay hapis ve 12 milyon 20 bin TL adli para cezasına çarptırıldı. Müge Anlı’ya güvenip Katılımevim’e girdiler. Ünlüler parasının peşinde. Kimseye güvenip paranızı yatırmayın” paylaşımlarıyla ünlülerin ticari projelerdeki kefaletini sorguladı.

Gazeteci Mehmet Ali Güller de konuya ilişkin “SOYGUN DÜZENİNE ALET OLAN SANATÇILAR” başlıklı yazılı açıklamasında ekran yüzlerinin sorumluluğuna işaret ederek şunları kaydetmişti: